|
Om maar eens bij het begin te beginnen: wat
is een prothese eigenlijk?
Een prothese is een op maat gemaakt hulpmiddel, een lichaamsdeel
van kunststof, ter vanging van een ontbrekend lichaamsdeel.
Er bestaan twee typen armprothesen waar je
uit kunt kiezen: een passieve en een actieve prothese.
PASSIEVE PROTHESE
De passieve prothese is óf een cosmetische prothese óf een passief
instelbare prothese.
Een cosmetische prothese is een prothese waarbij de onderdelen niet
instelbaar zijn.
Voordeel: kan qua kleur en vorm heel dicht aansluiten bij de eigen
hand/arm.
Nadeel: weinig functioneel in het dagelijks gebruik.
Bij een passief instelbare prothese zijn de componenten slechts passief
instelbaar. Deze prothese bestuur je door het inzetten van je andere hand,
en is voornamelijk te gebruiken om te duwen, trekken, verschuiven of
klemmen.
Voordeel: het is een goedkoop systeem en eenvoudig te bedienen.
Nadeel: deze prothese kan niet onafhankelijk van de andere hand
bediend worden.
ACTIEVE PROTHESE
Een actieve prothese is op drie manieren aan te sturen: door middel
van lichaamsbekrachtiging, door middel van een externe krachtbron of door
een combinatie van beiden (hybride).
Lichaamsbekrachtigd (= mechanisch)
De prothese heeft kabels aan de armprothese en bandages die rond de
schouders lopen. Door de schouderbladen van elkaar af te bewegen en weer
terug, kan de grijpfunctie in de hand of de haak bediend worden.
Voordeel: een stevig, trefzeker systeem dat op eigen lichaamskracht
werkt en dus goed te doseren is.
Nadeel: er is oefening nodig om het systeem met succes te kunnen
bedienen, er kan maar een beperkte kracht geleverd worden en de bandages
zijn vaak zichtbaar door de kleding heen. Ook kan deze prothese op termijn
schouder- en/of rugklachten veroorzaken.
Een elektrische microschakelaar (=servo-besturing) heeft minder uitslag
nodig van de kabels om de hand, de haak of de elleboog te openen of buigen.
Voordeel: het kost je minder kracht om de onderdelen aan te sturen en je
hebt meer feeling met de prothese: je kan voelen hoe sterk je grip is of
hoe ver de hand/haak openstaat.
Nadeel: het gewicht ( 2 - 3 kg, afhankelijk van het aantal functies).
Externe krachtbron (= myo-elektrisch)
Een gecontroleerde spiersamentrekking wekt een elektrische spanning op
die via een electrode op de huid wordt versterkt en overgebracht naar een
controlecentrum. Dit stuurt de elektrische onderdelen (zoals het motortje)
van de prothese aan. Signalen uit strekspieren worden gebruikt voor het
openen van de hand (of haak), signalen uit de buigspieren voor het sluiten
van de hand.
ook de draaifunctie is mogelijk, al dan niet gecombineerd met de
grijpfunctie.
Voordeel: meer en betere functies.
Nadeel: voor dit systeem is een goede spiercontrole, voldoende
spiertonus (elektrisch signaal) en oefening nodig, de motortjes en accu's
zorgen voor voor extra gewicht en er kunnen storingen optreden in de
elektrische onderdelen. De aanschafprijs is hoog.
Hybride systeem (= myo-elektrisch +
lichaamsbekrachtigd)
Aansturing via lichaamsbekrachtiging in combinatie met een externe
krachtbron is ook mogelijk. Dan is er sprake van een hybride systeem.
HAND OF HAAK?
Vaak is er de mogelijkheid te kiezen uit het gebruiken van een hand of
een haak.
Een hand is cosmetisch fraaier, maar de handschoen (het 'velletje')
is kwetsbaar en wordt best snel vies. Door die handschoen is er ook iets
meer kracht nodig om de hand te openen, omdat de weerstand van de
handschoen overwonnen moet worden.
Een haak is mechanisch efficiënter, kan lichter van gewicht en in
het bedienen zijn en de gebruiker kan alles goed zien tijdens het grijpen.
Een haak is echter niet zo'n fijn gezicht.
Het is zoals zo vaak bij prothesen: het is
óf mooi óf functioneel.
|